Category Archives: GRAMMAR


Tense’ ৰ সন্মন্ধ হ’ল verb ৰ লগত । এটা বাক্য কোন tense ত আছে, সেই কথাটো আমি বাক্যটোৰ verb টোলৈ লক্ষ্য কৰিলেই গম পাওঁ । যেনে—

I go to school every day.

I went to school yesterday.

I shall go to school tomorrow.

Verbৰ ৰুপ নাইবা form সলনি কৰি আমি এটা sentenceক অন্য tense লৈ নিব পাৰো ।

There are three main Tenses:-

  1. The Present
  2. The Past
  3. The Future

The Present

  There are four present tense forms in English:

Tense Form
Present indefinite: I work
Present continuous: I am working
Present perfect: I have worked
Present perfect continuous: I have been working


     Verb ৰ ৰুপটো যদি “খাওঁ”, “খোৱা”, “খাৱ”, “খা”, নাইবা “খাওঁক” ৰুপত থাকে, ইংৰাজীত এনেবোৰ বাক্যক Present Indefinite Tense ৰ বাক্য বুলি কোৱা হয় । The  present indefinite  is a verb tense with two main uses. We use the simple present tense when an action is happening right now, or when it happens regularly. (বৰ্তমান কোনো এটা কমা কৰি থকা বুজাবলৈ আৰু অভ্যাস বশতঃ কৰা কামবিলাকৰ বিষয়ে present indefinite ত কোৱা হয় )

(ক) মই খাওঁ                       —      I eat.

(খ) তুমি খোৱা                     —      You eat.

(গ) তই খাৱ                       —      You eat.

(ঘ) তেওঁ খায়                      —      He eats.*

(ঙ) তেওঁলোকে খায়             —      They eat.

*Present indefinite tense ত subject যদি third person singular number হয়, তেনেহ’লে verb ৰ লগত s নাইবা es যোগ কৰিব লাগে । Depending on the person, the present indefinite  tense is formed by using the root form or by adding ‑s or ‑es to the end.

  1. Rana reads in class v. (Read+s=reads)
  2. He comes here every day. (Come+s=comes)
  3. The bus goes to Mangaldai every day. (Go+es=goes)


ঠিক সেইদৰে subject টো যদি third person singular number হয়, তেনেহ’লে have ৰ সলনি has হয় ।

  1. Arup has a pen.
  2. She has gone.
  3. It has been raining since yesterday.*

*It ক third person singular number বুলি ধৰি লোৱা হয় ।


Person তিনিবিধ ।

First person:                                    I, We.

Second person:                                 you.

Third person:                                      যাৰ বিষয়ে কোৱা হয়, সেয়াই   third person.

He is my brother, Sugar is sweet, The boy were playing.

Pranjal is reading, Guwahati is beautiful.


Number দুইবিধ । Singular number আৰু Plural number. এটা বস্তু, এজন মানুহ, এখন ঠাই – মুঠতে এটা হ’লে singular হয় আৰু এটাতকৈ বেছি হ’লেই plural হয় ।

Singular Number – I, he, she, it, the boy, sugar, water, God, the school etc.

Plural Number – We, they, the girls, the schools etc.

Uncountable noun বিলাকক আমি third person singular number বুলি ধৰি লওঁ – rain, dust, air, love, water etc. গতিকে ইহতৰ লগত is/was/has ইত্যাদি ব্যৱহাৰ হয় ।

First-person singular: I write

Second-person singular: You write

Third-person singular: He/she/it writes (note the ‑s)

First-person plural: We write

Second-person plural: You write

Third-person plural: They write


Habitually অভ্যাস বশতঃ কৰা কামবিলাকৰ বিষয়ে present indefinite ত কোৱা হয় ।

I often go to their home.

He eats rice in the morning.

I go to school every day.

Your sister speaks English well.

Birds fly in the sky.

He attends the office daily at ten.

The Present Indefinite Tense is used often with adverbs of frequency like ‘often’, ’usually’, ’generally’, ’daily’, ’once a week’, ‘every month’, ‘every year’ etc.


God is good.

The earth is round.

Man is mortal.

Present Indefinite Tense ৰ ক্ষেত্ৰত dose ব্যৱহাৰ:

     The formula for asking a question in the  present indefinite  is dose + [subject] + [root form of verb] Subject যদি third person singular number হয় আৰু বাক্যটোত যদি auxiliary verb নাথাকে তেনেহ’ল present indefinite ত main verb ৰ লগত s নাইবা es যোগ দিব লাগে । এনেকুৱা এটা বাক্যক প্ৰশ্নলৈ ৰুপান্তৰিত কৰিবলৈ হ’লে বাক্যটোৰ সন্মুখত dose বহুৱাব লাগে আৰু main verb ৰ লগত থকা s নাইবা es উঠাই দিব লাগে ।

He comes here every day.              Does he come here every day?

Raju lives in Guwahati.                   Dose Raju live in Guwahati?

His sister plays tennis.                      Dose his sister play tennis?


    The formula for making a  present indefinite verb negative is does + not + [root form of verb]. You can also use the contraction  doesn’t instead of  does not. Third person singular number ৰ ক্ষেত্ৰত doesn’t হব । আৰু main verb ৰ লগত থকা s নাইবা es উঠাই দিব লাগে ।

Raju comes every day.                    Raju doesn’t come every day.

She likes sweets.                               She doesn’t like sweets.

Present Indefinite Tense ৰ ক্ষেত্ৰত do ব্যৱহাৰ:

Subject যদি third person singular number নহয়, তেতিয়া এনে বাক্যক present indefinite tense ৰ sentence ক প্ৰশ্নলৈ ৰুপান্তৰিত কৰিবলৈ হ’লে বাক্যটোৰ সন্মুখত do বহুৱাব লাগে ।

You like music.                                            Do you like music?

They live here.                                             Do they live here?


I like sweets.                                    I don’t like sweets.

We live in Guwahati.                    We don’t live in Guwahati.

You know.                                          You don’t know.



To (লৈ):-

গুৱাহাটীলৈ To Guwahati    
তোমালৈ To you    
মোলৈ To me    
তোমাৰ দেউতালৈ To your father    
খাবলৈ To eat    
পঢ়িবলৈ To read    


From (পৰা):-

মঙ্গলদৈৰ পৰা From Mangaldai    
কাইলৈৰ পৰা From tomorrow    
ৰাতিৰ পৰা From tonight    
ৰাজৰ পৰা From Raj    
তোমাৰ পৰা From you    
মোৰ পৰা From me    


In (‘ভিতৰতনাইবা ):-

ভাৰতত In India ৰাতিপুৱাত In the morning
পাৰ্লিয়ামেন্টত In the Parliament আবেলিত In the Evening
মঙ্গলদৈত In Mangaldai দুপৰিয়াত In the afternoon
বাকচটোত In the box   In spring
গাড়ীত In the car   In summer
ভৱিষ্যতত In the future   In autumn
মোৰ উপস্থিতিত In my presence এক ঘন্টাত In an hour
জানুৱাৰীত In January ১৯৮৭ ত In 1987
ছেপ্টেম্বৰত In September ২১ শতাব্দীত In the 21st century


On (ওপৰত):-


মোৰ ওপৰত On me মেজৰ ওপৰত On the table
টিভিত On TV ৰেডিঅ’ত On radio
দেওবাৰে On Sunday ৰাস্তাৰ ওপৰত On the road
সেই দিনাত On that day বন্ধৰ দিনাত On holiday
  On foot    
  On Monday morning   On Christmas day
  On April 26th    


With (লগত, সৈতে, ৰে, দি):-

মোৰ লগত With me    
দেউতাৰ লগত With my father    
কলমেৰে With pen    
হাতেৰে With hand    


By (ৰে, দি, দ্বাৰা):-

ৰেলেৰে By train    
বাছেৰে By bus    
তাৰ দ্বাৰা By him    
  By car    
  By mistake    
  By chance    
  By accident    


Near (ওচৰত, কাষত):-

মোৰ ঘৰৰ কাষত Near my house    
মোৰ ওচৰত Near me    
গাড়ীখনৰ ওচৰত Near the car    
গুৱাহাটীৰ ওচৰত Near Guwahati    


After (পিচত):-

মোৰ পিচত After me    
দেওবাৰৰ পিচত After Sunday    
এইটোৰ পিচত After this    
ঘটনাটোৰ পিচত After the incident    


Before (আগত):-

দেওবাৰৰ আগত Before Sunday    
মোৰ আগত Before me    



What (কি)

  1. What do you want? তোমাক কি লাগে ?
  2. What is your name?                         তোমাৰ নাম কি ?
  3. What does she play? তাই কি খেলে ?
  4. What name did you say? তুমি কি নাম কৈছিলা ?
  5. What will you do if he comes? সি যদি আহে তুমি কি কৰিবা ?

When (কেতিয়া)

  1. When have you come? তুমি কেতিয়া আহিছা ?
  2. When did you go? তুমি কেতিয়া গৈছিলা ?
  3. When will you go? তুমি কেতিয়া যাবা ?
  4. When should I go? মই কেতিয়া যাম ?
  5. When does he come? সি কেতিয়া আহে ?

Which (কোনটো)

  1. Which is your shirt? তোমাৰ shirt কোনটো ?
  2. Which book do you want? তোমাক কোনখন কিতাপ লাগে ?
  3. Which is yours? কোনটো তোমাৰ ?
  4. Which place do you belong to? তুমি কোন ঠাইৰ মানুহ ?
  5. Which is the last sentence? শেষৰ sentence কোনটো ?

Where (কলৈ, )

  1. Where are you going? ক’লৈ যোৱা ? (এতিয়া)
  2. Where do you go? ক’লৈ যোৱা ? (সদায়/ প্ৰায়েই)
  3. Where is he from?          তেওঁ ক’ৰ ?
  4. Where will you stay? তুমি ক’ত থাকিবা ?
  5. Where does he live in Delhi? দিল্লীত তেওঁ ক’ত থাকে ?

Why (কিয়)

  1. Why have you come? তুমি কিয় আহিছা ?
  2. Why did he come? সি কিয় আহিছিল ?
  3. Why will he come? সি কিয় আহিব ?
  4. Why does he come? সি কিয় আহে ?
  5. Why is he coming? সি কিয় আহি আছে ?

Whose (কাৰ)

  1. Whose book is this? এইখন কাৰ কিতাপ ?
  2. Whose name is Raj? কাৰ নাম ৰাজ ?
  3. Whose car is he driving? সি কাৰ গাড়ী চলাই আছে ?
  4. Whose hair is long? কাৰ চুলি দীঘল ?
  5. Whose help do you want? তোমাক কাৰ সহায় লাগে ?

Whom (কাক)

  1. Whom do you want? আপুনি কাক বিচাৰিছে ?
  2. Whom are you looking for? আপুনি কাক বিচাৰি আছে ?
  3. Whom did you give? তুমি কাক দিছিলা ?
  4. Whom will you give? তুমি কাক দিবা ?

Who (কোন)

  1. Who says? কোনে কয় ?
  2. Who knows? কোনে জানে ?
  3. Who has come? কোন আহিছে ?
  4. Who is he? তেওঁ কোন ?
  5. Who will go? কোন যাব ?

How (কেনেকৈ)

  1. How have you come? তুমি কেনেকৈ আহিছা ?
  2. How do you know it? তুমি কেনেকৈ জানা ?
  3. How about me? মই হ’লে কেনে হয় ?
  4. How beautiful is she? তাই কিমান ধুনীয়া ?
  5. How much money do you have? তোমাৰ লগত কিমান টকা আছে ?